خرید بک لینک

درباره سایت

آخرین مطالب

امکانات وب

کلیات خمس (The Five Predicables)

کلیات خمسکلیات خَمس (The Five Predicables)، کلیات پنجگانه یا ایساغوجی از مباحث منطق صوری است؛ و در دو بخش ذات و ماهیت، عرض و رسم مورد مطالعه قرار میگیرد. کلیات خَمس در تعریف نقش اساسی دارند. برای آشنایی با کلیّاتِ پنجگانه نخست باید به موضوع مفهوم و مصداق بپردازیم. واژهٔ مفهوم اسم مفعول و به معنای آنچهکه فهمیدهشده، دَریابیده است. مفهوم یعنی آنچه که انسان در رویارویی با یک پدیده یا گفته میدریابد. نتیجهٔ چنین دریافتی این است که در ذهن انسان، برابر با آن پدیده یا گفته، چیزی نقش میبندد. آن چیزی را که در رویارویی با یک پدیده یا گفته در ذهن انسان نقش میبندد، که میتواند یک تصور ،تعریف یا هر چیز دیگری باشد، مفهوم میگوییم. برای نمونه، انسان از عدالت، زیبایی، خورشید، خدا، آزادی چیزی میفهمد. دربرابرِ هرکدام ازاین نامها، فهمی دارد. مفهوم اساسِ اندیشیدن است. در فرایند اندیشیدن، ما مفاهیم ذهنی خود را بهکار میگیریم تا به مفهومی تازهتر برسیم. گاه در برابر یک مفهوم، پدیدهای در دنیای خارج هست، که آن مفهوم به آن پدیده اشاره میکند. برای نمونه هنگامی که میگوییم خورشید، در سامانه خورشیدی در دنیای خارج، پدیدهای را به این نام میشناسیم. در برابر مفهوم خورشید، پدیدهای را در دنیای خارج به نام خورشید با ویژگیهایی داریم که به آن اشاره میکنیم. به آن پدیده، مصداق میگوییم. مصداق آن پدیدهای

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: پنجشنبه 28 دی 1396 ساعت: 11:19

صناعات خمس

صناعات پنجگانه (خمس) معنای صناعت صناعت یا فن (یا همان تکنیک (Technic) در زبان انگلیسی) در اصطلاح به ملکه نفسانی و حاصل شده ای گفته می شود که انسان توسط آن می تواند اموری را برای دستیابی به یک هدف به کار ببرد و این کاربرد در حد امکان از روی بصیرت و آگاهی است. فرق علم و صناعت این است که غایت علم، شناخت نظری حقیقت است؛ در حالی که غایت صناعت، بهره وری است. صناعات پنجگانه(خمس) در منطق در منطق، بر حسب این که قیاس از چه نوع مقدماتی تشکیل یابد، ارزش آن قیاس، متفاوت خواهد بود و متناسب با هر یک از آن مقدمات، عنوانی خاص دارد.به بیان دیگر، قیاس از نظر ارزش مقدمات پنج قسم است و پنج گونه ارزش دارد. بدین ترتیب پنج صناعت یا پنج فن (صناعات خمس) به وجود می آید که ارسطو درباره هر یک از این پنج صناعت، رساله ای مخصوص دارد.این صناعات عبارتند از: برهانجدلسفسطه (مغالطه)خطابهشعر اساسا قیاس ها از نظر اثر و فایده، پنج گونه مختلف اند و این پنج گونگی قیاس ها مربوط است به ماده قیاس نه به صورت آن ها. انسان، متناسب با اهداف مختلی که دارد، قیاس به کار برده و استدلال می کند؛ یعنی هدف انسان ها از قیاس ها یکی از آثار پنج گانه است که بر قیاس ها مترتب است. برهان: اثری که بر قیاس مترتب می شود و هدفی که از آن منظور است، گاهی یقین است؛ یعنی هدف قیاس کننده این است که واقعا مجهولی را برای خود یا برای مخاطب خود، تبدیل به معل

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: پنجشنبه 28 دی 1396 ساعت: 11:19

اعجام قرآن (تاریخ قراءات)

اعجام قرآنواژه «عجمه» در لغت عرب به معنای ابهام و گنگ است به همین جهت عرب لغت غیر فصیح را «اعجم» تعبیر میکند و اعجام به معنای رفع ابهام از چیز مبهم است. گفتیم مشکل فقدان علایم اعرابی قرآن به دست ابوالاسود حل گردید ولی هنوز یک مشکل مهم دیگر باقی بود و آن عدم تشخیص حروف معجمه (نقطهدار) از مهمله (حروف بینقطه) به خاطر عدم نشانهگذاری در رسم الخط آن روز بود. مثل حروف مشابه با هم مانند ب – ت – ث و یا د- ذ. دانشمندان علوم قرآنی نوشتهاند که عبدالملک حجاج بن یوسف ثقفی در زمان خلافت زمانی که فرماندار عراق بود، از نویسندگان خواست که برای حروف متشابه نشانههایی وضع کنند. «یحیی بن یعمر عدوانی» قاضی خراسان و «نضربن عاصم لیثی» که هر دو از شاگردان «ابوالاسود» بودند در ادامه کار استاد خود به اعجام و نقطهگذاری حروف متشابه قرآن دست زدند. اعرابگذاری ابوالاسود که به صورت نقطهگذاری بود پس از چندی توسط «خلیل بن احمد خواهیدی» (م ۱۷۵ق) انجام شد و فتحه و کسره و ضمه و نیز تنوین به نشانههایی از حروف کوچک ـَــــِـ ُ و ــًــــٍـ تبدیل شدند. موضوعات مرتبط: علوم قرآن و حدیثبرچسبها: اعجام قرآن , تقنیط قرآن , تشکیل قرآن , یحیی بن یعمر , خلیل فراهیدی

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: چهارشنبه 27 دی 1396 ساعت: 21:47

أبو الحسن بن شنبوذ

محمد بن أحمد بن أيوب بن الصلت، ومنهم من يقول ابن الصلت بن أيوب بن شنبوذ البغدادي. شيخ الإقراء بالعراق مع ابن مجاهد. قرأ القرآن على قنبل وإسحاق الخزاعي وهارون بن موسى الأخفش وغيرهم. وقرأ عليه عدد كثير منهم أحمد بن نصر الشذائي ومحمد بن أحمد الشنبوذي وعلي بن الحسين الغضائري و قد ذكر كتاب تاريخ الخلفاء للسيوطي واقعة استتابته للقراءة بالشاذ في سنة 332 هجرية على بحضرة الوزير أبي علي بن مقلة في زمن الخليفة العباسي الراضي بالله. وفاته توفي في صفر سنة ثمان وعشرين وثلاثمائة المصادر معرفة القراء الكبار موضوعات مرتبط: علوم قرآن و حدیثبرچسبها: أبو الحسن بن شنبوذ , ابن شنبوذ , قرائات قرآن , قراءات قرآن

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: چهارشنبه 27 دی 1396 ساعت: 3:00

ابن مقلة

ابن مقلة، وهو أبو علي محمد بن علي بن الحسين بن مقلة الشيرازي (ولد عام 272 هـ 886 م وتوفي بها 939 م 328هـ) خطاط شعوب إيرانية، وكان من أشهر خطاطي العصر العباسي وأول من وضع أسس مكتوبة للخط العربي. يٌعتقد بأنه مخترع خط الثلث، لكن لم يبق أي من أعماله الأصلية.

عمله
عمل ابن مقلة للخلفاء العباسيين، وتولى الوزارة للمقتدر بالله سنة 316 هـ ثم نقم عليه ونفاه إلى بلاد فارس عام 318هـ


موضوعات مرتبط: علوم قرآن و حدیث
برچسبها: ابن مقلة , ابن مقسم , ابن شنبوذ , ابن مجاهد , تاریخ قرائات

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: چهارشنبه 27 دی 1396 ساعت: 3:00

احادیث قرائات

احادیث قرائاتذخیره مقاله با فرمت پی دی اف روایات بیان گر نحوه قرائت پیامبر(ص) و ائمه معصومین(ع) را احادیث قرائات گویند. منظور از احادیث قرائات قرائت ازلحاظ شأن و موقعیت همانند احادیث میباشد و به سان حدیث، دارای قواعد و ضوابطی است. آن مأخذ و منبعی که ماده و اساسِ نخستینِ قرائات قرآنی از آن اشباع و سیراب می گردد همین روایات بازگو کننده قرائاتی است که از دهان و زبان رسول خدا (ص) و ائمه (ع) شنیده شده و بازگو می شوند، و یا عبارت از روایاتی است که گویای قرائاتی است که در حضور رسول خدا (ص) و ائمه (ع) انجام گرفته و آن حضرت بدان گوش فرا داده و آنها را تایید فرموده اند. منبع معتبر قرائاتبه عبارت دیگر می توان گفت از دیدگاه علمای اسلامی روایت از رسول خدا (ص) (و معصومین (ع) ) مأخذ منحصر به فرد و منبع اصیل قرائت است. نظر علما در مورد منابع قرائات ← عثمان بن صلاح ابن جزری از ابو عمرو عثمان بن صلاح نقل می کند که : باید قرائتی که بدان عمل می شود نقل آن از رسول خدا (ص) به عنوان قرآن، متواتر و یا مستفیض باشد. ← ابن جزری همو در کتاب "منجد المقرئین "(ص ۳) تصریح می کند که : باید قاری از إقراء به قرائتی که طبق رأی او درست و نیکو به نظر می رسد و در زمینه آن، نقل و روایتی وجود ندارد بر حذر باشد، و نیز باید از إقرائی که از نظر قواعد عربی و لغوی درست می نماید ولی فاقد روایت است خودداری کند. ← عثمان بن سعید ا

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: سه شنبه 26 دی 1396 ساعت: 14:31

تفسیر عیاشی

تفسیر عیاشیتفسیر عیاشی، از تفسیرهای کهن تشیع در عصر غیبت صغرا تألیف ابونصر محمد بن مسعود سمرقندی عیاشی[۱]. مؤلف این تفسیر محمد بن مسعود سمرقندی (عیاشی) است. اول مذهب تسنن داشت و بعد به تشیع گرایید. معاصر شیخ کلینی است.[۲] شیوهاین تفسیر که به شیوه و سبک روائی تالیف گردیدهاست در تفسیر آیات قرآنی، مناقب اهل بیت را با ذکر ماثوره درج کردهاست.[۳] و به دلیل توجه مؤلف به آیات الاحکام ویژگی فقهی این تفسیر بیشتر از دیگر تفاسیر کهن امامیه همچون تفسیر فرات کوفی و تفسیر علی بن ابراهیم قمی است.[۱] در تفسیر عیاشی علاوه بر مطالب تفسیری و فقهی به مسائل کلامی نیز پرداخته شدهاست مثلا عیاشی در بحث از جبر و تفویض روایاتی دال بر «امر بین أمرین» ارائه کردهاست.[۱] نسخجلد اول این تفسیر که شامل سوره حمد تا آخر سوره الکهف است در دسترس قرار دارد. جلد دوم این تفسیر از کتب مفقوده به حساب میآید. دو نسخه قدیمی از این تفسیر از کتب مفقوده به حساب میآید. دو نسخه قدیمی از این تفسیر را علامه مجلسی دیدهاست که مانند نسخههای موجود در حال حاضر اسناد آن حذف شدهاست.[۱][۳] موضوعات مرتبط: تفسیربرچسبها: تفسیر عیاشی , تفسیر , تفسیر قرآن , عیاشی

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: دوشنبه 25 دی 1396 ساعت: 4:18

ارشاد العقل السلیم الی مزایا الکتاب الکریم

تفسیر ابو السعود (ارشاد العقل السلیم الی مزایا الکتاب الکریم) ابوالسعود محمد بن محمد بن مصطفی عمادی (متوفای 982) از علمای ترک نژاد و از ملازمان سلطان سلیمان قانونی - خلیفه عثمانی - است. او منصب قضاوت را به دست گرفت و در سال 952 مفتی دیار خود گشت. ابو السعود فردی تیز هوش، پر حافظه، سریع الانتقال و مسلط بر نوشتن به زبانهای عربی، فارسی و ترکی بود و همین تسلط وی به زبانهای مختلف به وی امکان داد تا نسبت به بسیاری از آثار و کتب اطلاع حاصل نماید. وی ابتدا تفاسیر کشاف و بیضاوی را تدریس می نمود و به آنها علاقه وافر داشت و بر همین اساس تفسیر خود را به همان سبک و روش با مختصر تغییری نگاشت. به هر حال، تفسیر وی از بهترین تفاسیر در زمینه نکات ادبی و بلاغی و در نهایت زیبایی سبک و حسن بیان است و به همین علت در بین اهل علم شهرت زیادی یافت و بسیاری از علما آن را از بهترین تفاسیر دانستند. کسی که به مطالعه این تفسیر می پردازد در آن، لطایف و نکات و دقایق و اشارات زیادی می یابد. میانه رو، و از اطناب مملّ و ایجاز مخل اجتناب جسته است. از ویژگیهای این تفسیر این است که از ذکر اسرائیلیات پرهیز نموده است؛ اگر هم از آنها یادی می کند به ضعف و سستی آنها اشاره می نماید و منشأ بطلان آن را بیان می کند؛ همان طور که در داستان هاروت و ماروت این گونه عمل کرده و افسانه های اسرائیلی را در این داستان، تکذیب کرده است و از

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: چهارشنبه 20 دی 1396 ساعت: 23:57

فهرست شیخ طوسی

محمد بن حسن بن علی(۳۸۵ق-۴۶۰ق)، مشهور به شیخ طوسی، از محدثان و فقیهان شیعه در قرن پنجم قمری است. شیخ در عراق از شیخ مفید، سید مرتضی و دیگران بهره برد. هنگامی که کتابخانه شاپور در آتش سوخت، از بغداد به نجف رفت و در آنجا حوزه علمیه را برپا کرد. شیخ طوسی، بعد از وفات سید مرتضی رهبری شیعیان را بر عهده گرفت. کتابهای فقهی، حدیثی، تفسیری، رجالی و... او جزء کتابهای مرجع علوم دینی است.جایگاهالفهرست یکی از منابع چهارگانه رجال شیعه و یکی از سه اثر رجالی شیخ طوسی است. شیخ در این اثر از فهرست ابن ندیم، فهرست ابن بطه مؤدب، فهرست یا رجال ابن عقده، فهرست ابن ولید، فهرست احمد بن خالد برقی و فهرست احمد بن عبدون استفاده کرده است. بیشترین استفاده او از فهرست ابن ندیم است که به ۲۲ مورد میرسد.[۱] شیخ طوسی در این کتاب، سند خود را به آثار و مؤلفان شیعه مذکور در کتاب معرفی کرده است.[۲] نام کتابشیخ طوسی، این کتاب را الفهرست نامیده است.[۳] و نجاشی از آن با نام فهرست کتب الشیعه و اسماء المصنفین یاد کرده است.[۴] در برخی کتابهای رجالی شیعه با نام اختصاری «ست» به آن اشاره میشود.[۵] هدفشیخ طوسی این اثر را با هدف ذکر آثار علمی اندیشمندان شیعه دوازده امامی نگاشته است.[۶] البته در مواردی از این اصل تخطی کرده است و افراد غیر امامی دارای اثر را نیز ذکر میکند. به عنوان نمونه او از ۵ تن از عالمان زیدیه از جمله اب

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: چهارشنبه 20 دی 1396 ساعت: 10:14

فهرست نجاشی (فهرست أسماء مُصنّفی الشیعة)

فهرست">فهرست أسماء مُصنّفی الشیعة یا رجال نجاشی یکی از اصول چهارگانه شیعه در علم رجال است. مؤلف آن ابوالحسین احمد بن علی بن احمد نجاشی (م۴۵۰) این اثر را به عنوان فهرستی برای اسامی مؤلفان شیعه تألیف کرده و در آن تنها نام بزرگانی را آورده که کتاب و اثری از خود به یادگار گذاشتهاند. اهمیت کتاب نجاشی آن است که به جهت تقدم کتاب و تخصص نویسنده بر همه کتب رجالی مقدم است. احمد بن علی بن احمد بن عباس بن محمد بن عبد الله بن ابراهیم بن محمد بن عبد الله نجاشی در سال ۳۷۲ هجری در شهر کوفه به دنیا آمد.[۱]پدر او نیز از محدثین و بزرگان شیعه است. کنیه وی بنا بر تحقیق «ابوالحسین» و لقب او «نجاشی» است. انگیزه نگارشنجاشی در مقدمه کتاب، انگیزه تألیف این اثر را سرزنش عدهای از مخالفان شیعه درباره عدم پیشینه علمی این فرقه بیان کرده است. وی مینویسد: «سید مرتضی از مخالفان ما (اهل سنت) نقل نمود که شما شیعیان نه سَلَفی دارید و نه مُصَنّفی؛ از آن جایی که این ادعا غیر عالمانه است خواستم جواب آن را داده باشم، لذا در حد استطاعتم نام مصنفین شیعه را جمعآوری نمودم.»[۲] تاریخ نگارشتألیف این کتاب به میانه سالهای ۴۱۹ تا ۴۳۶ هجری برمیگردد؛ چنانکه در آن به وفات محمد بن عبدالملک تبان (م۴۱۹) اشاره شده و از سویی هنگام نام بردن از سید مرتضی (م۴۳۶) عبارت «أطال الله بقاءه» به کار رفته است.[۳] روش تألیفدر کتاب، ابتدا مؤلفین عصر پیا

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: چهارشنبه 20 دی 1396 ساعت: 10:14

کتاب اختصاص شیخ مفید

این کتاب(الاختصاص)، به زبان عربی و حاوی مجموعه روایاتی از اهل بیت عصمت و طهارت در باره مسائل اعتقادی و اخلاقی و... است. مؤلف این کتاب، از برجستهترین علمای شیعه در قرن چهارم هجری؛ یعنی ابو عبدالله، محمد بن محمد بن نعمان عکبری بغدادی، ملقب به شیخ مفید است. کتاب «الاختصاص»، برای دست یابی به بسیاری از روایات نایاب که دارای مفاهیمی عالی و شگرف میباشند، کتابی بس ارزشمند و قابل توجه است.کتابهای شیخ مفید، پیوسته، مورد توجه علما و فقهای شیعه قرار داشته و در بسیاری از منابع روایی بزرگ شیعه، مانند بحار الانوار مورد استناد قرار گرفته است.شیخ مفید، در آغاز کتاب، میفرماید: «من، این کتاب را با زحمات فراوان و مطالعات عمیق در علوم مختلف روایی و چشمههای گوارای احادیث اهل بیت علیهالسّلام نگاشتم تا شخصیتهای برجسته اسلام را معرفی و فضایل آنها را آشکار سازم و مقام علما و اندیشمندان راستین و ارزش علم و دانش آنها را نمایان گردانم» . [۱] ← ساختار کتاب، دارای باب بندی و فصل بندی نیست، اما تمام مطالب خود را پس از خطبه مؤلف و مقدمه کتاب، در قالب هفده عنوان مختلف، ارائه نموده است.گزارش محتوااین کتاب شامل عناوین زیر است:۱. خطبة المؤلف و مقدمة الکتاب.۲. طائفة من قوال الائمة علیهالسّلام (مشتمل بر مطالب گوناگون، از جمله معنای شرطة الخمیس و تعداد آنهاست).۳. ذکر السابقین المقربین من امیرالمؤمنین علیهالسّل

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: سه شنبه 19 دی 1396 ساعت: 15:25

مُروجُ الذَّهَب و مَعادنُ الجَوهَر مسعودی

مُروجُ الذَّهَب و مَعادنُ الجَوهَر (ترجمه: دشتی از طلا و معادن سنگهای گرانبها) کتابی است تاریخی و به زبان عربی نوشته علی بن حسین مسعودی مورخ شیعی در قرن چهارم هجری قمری. مروج الذهب تاریخی است عمومی که علاوه بر تاریخ مسلمانان، به تاریخ جهان و احوال دیگر ملل نیز پرداخته است. روش مسعودی در تاریخ نگاری، شیوه-موضوعی است، هر چند او بین روش موضوعی و سال شمار جمع کرده و هنگام پرداختن به یک موضوع ترتیب زمانی را رعایت کرده است. علی بن حسین مسعودی تاریخ نگار و جغرافیدان مسلمان سده چهارم هجری قمری که از او کتابهای مروج الذهب و التنبیه و الاشراف به یادگار مانده است. به دلیل گزارشهای بیطرفانه وی از وقایع تاریخی، مذهبش به روشنی معلوم نیست با این حال از دیرباز در منابع زندگی نامه و رجال شیعه، وی را دانشمندی شیعه مذهب شناختهاند. امروزه نیز بسیاری از پژوهشگران وی را شیعه به شمار آورده و آثار باقی مانده از وی را حاوی شواهد کافی برای اثبات این مدعا میدانند. انگیزه تألیفمسعودی ابتدا کتابی با عنوان «اخبار الزمان و من اباده الحدثان» در ۳۰ جلد نگاشت، سپس آن را مختصر کرد و «الکتاب الاوسط» نامید، اختصاری از این کتاب را نیز برگزید و «مروج الذهب» نام نهاد. او بهترین و عالیترین مطالب دیگر کتابهایش را برگزید و در این کتاب آورد.[۱] از این رو کتاب را مروج الذهب نامید. وی در این باره مینویسد: «چیزی که م

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: دوشنبه 18 دی 1396 ساعت: 7:31

ابوسعد سمعانی

ابوسعد، عبدالکریم بن محمد سمعانی (۹ فوریه ۱۱۱۳ - دسامبر ۱۱۶۶م/۲۱ شعبان ۵۰۶- ربیعالاول ۵۶۲ ق) حافظ و محدث، فقیه شافعی، ادیب و تاریخنگار برجستهٔ خراسانی ایرانی در سدهٔ ششم هجری/دوازدهم میلادی بود.[۱] معروفترین اثر او کتاب الانساب است که به انساب سمعانی مشهور است. وی در ۱۱۵۵میلادی به تألیف این مفصل پرداخت. اثر در هشت جلد تألیف شده و موضوع آن در باب انساب عرب میباشد. الانساب دارای ارزش تاریخی و جغرافیایی زیادی است، چون در زیر نام شخصیتهای معروف مورد بحث توضیحات شرح حالی و مکانشناسی به دست میدهد. او این اطلاعات را در ضمن سفرهایش گرد آورد، چون در این اثنا، فضلای زیادی را بهمنظورهای مختلف ملاقات کرده بود. بیشتر از نظر ایران، ماوراءالنهر و آسیای مرکزی دارای ارزش است، چون در این مورد مهترین و غالباً یگانه مأخذ اطلاعات ماست. کتاب الانساب از طریق منتخبی از آن، به نام لباب، تألیف ابن اثیر یا از طریق منتخب دیگری به نام لُبّاَللُباب تألیف سیوطی معروف شده است. آثار دیگر او عبارتند از تاریخ مرو و همچنین تکملهای بر تاریخ بغداد نوشت. استادان عایشه بنت فضل صوفی، رابعه اصفهانی، شکر اسفراینی، فاطمه سودرجانی، حورستی عیاضی، عبدالقادر گیلانی، ابوزید معزم، فاطمه فضل مروزی ظریفه طبریه، راضیه میهنیه، امنجم اصفهانی، ابوالعلاء سهلوی، ابوالقاسم رملی، ابوالقاسم مالینی، ابوالقاسم ابریشمی، ابراهیم لفتوا

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: دوشنبه 18 دی 1396 ساعت: 7:31

متن سوره تحریم

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَکَ تَبْتَغِی مَرْضَاةَ أَزْوَاجِکَ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ ﴿١﴾ قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَکُمْ تَحِلَّةَ أَیْمَانِکُمْ وَاللَّهُ مَوْلاکُمْ وَهُوَ الْعَلِیمُ الْحَکِیمُ ﴿٢﴾ وَإِذْ أَسَرَّ النَّبِیُّ إِلَى بَعْضِ أَزْوَاجِهِ حَدِیثًا فَلَمَّا نَبَّأَتْ بِهِ وَأَظْهَرَهُ اللَّهُ عَلَیْهِ عَرَّفَ بَعْضَهُ وَأَعْرَضَ عَنْ بَعْضٍ فَلَمَّا نَبَّأَهَا بِهِ قَالَتْ مَنْ أَنْبَأَکَ هَذَا قَالَ نَبَّأَنِیَ الْعَلِیمُ الْخَبِیرُ ﴿٣﴾ إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُکُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَیْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاهُ وَجِبْرِیلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمَلائِکَةُ بَعْدَ ذَلِکَ ظَهِیرٌ ﴿٤﴾ عَسَى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَکُنَّ أَنْ یُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا خَیْرًا مِنْکُنَّ مُسْلِمَاتٍ مُؤْمِنَاتٍ قَانِتَاتٍ تَائِبَاتٍ عَابِدَاتٍ سَائِحَاتٍ ثَیِّبَاتٍ وَأَبْکَارًا ﴿٥﴾ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَیْهَا مَلائِکَةٌ غِلاظٌ شِدَادٌ لا یَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَیَفْعَلُونَ مَا یُؤْمَرُونَ ﴿٦﴾ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ کَفَرُوا لا تَعْتَذِرُوا الْیَوْمَ إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا کُنْتُمْ تَعْمَل

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: يکشنبه 17 دی 1396 ساعت: 7:06

سمن کلبک یاکلک

خداوند از توطئه عبدالله بن ابی و همدستان وی در ماجرای افک پرده برداشت. ماجرای افک ان الذین جاءو بالافک عصبة منکم لاتحسبوه شرا لکم بل هو خیر لکم لکل امری منهم ما اکتسب من الاثم والذی تولی کبره منهم له عذاب عظیم. (كساني كه آن تهمت عظیم را مطرح كردند گروهي از شما بودند، اما گمان نكنيد اين ماجرا براي شما بد است، بلكه خیر شما در آن است، آنها هر كدام سهم خود را از اين گناهي كه مرتكب شدند دارند، و كسي كه بخش عظيم آن را بر عهده گرفت عذاب عظيمي براي او است.) [۱] (مقصود از «تولی کبره»، عبدالله بن ابی، سرکرده منافقان مدینه است که هنگام مراجعه پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلّم و یارانش از غزوه بنی المصطلق، با کمک همدستانش ماجرای افک را طراحی کردند و خداوند از آن پرده برداشت.) [۲] توطئه عبدالله بن ابی توطئه عبدالله بن ابی و همدستانش برای بازداشتن مردم از انفاق به همراهان پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلّم برملا شد. هم الذین یقولون لاتنفقوا علی من عند رسول الله حتی ینفضوا... (آنها كساني هستند كه ميگويند: به افرادي كه نزد رسول خدا هستند انفاق نكنيد تا پراكنده شوند (غافل از اينكه) خزائن آسمانها و زمین از آن خدا است ولي منافقان نميفهمند.) [۳] ( آیه درباره منافقان به سرکردگی «عبدالله بن ابی» است که در غزوه بنی المصطلق، تصمیم گرفتند پس از بازگشت به همراهان پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلّم انفاق نکنند

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: سه شنبه 12 دی 1396 ساعت: 23:36

کوه جودی

کوه جودی کوهی است در شرق ترکیه که بر باور مسلمانان و مسیحیان و یهودیان مکان فرود کشتی نوح پس از طوفان است. در این کشتی جفت جفت از هر حیوانی که در این جهان بوده، گرد امده بود. نگارهٔ زیر جسمی چوبی غولپیکر پنج هزارسالهای را در ناحیه این کوه نشان میدهد که گمان میرود کشتی نوح باشد. موضوعات مرتبط: علوم قرآن و حدیث ، تفسیربرچسبها: کوه جودی , طوفان نوح , تفسیر , علوم قرآن وحدیث , علوم قرآن و حدیث

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: سه شنبه 12 دی 1396 ساعت: 1:34

تناسب آيات و سور

تعریفی از تناسب آیات و سور«مناسبت» در لغت به معناى پيوند و اتصال دو چيز با يکديگر[۱]، همانندى، قرابت و نزديکى است[۲] و در اصطلاح به پيوند ميان دو چيز به هر جهتى که باشد اطلاق مى شود. مناسبت گاه در پديده هاى عينى و خارجى و گاه در نوشته هاست؛ اما در علوم قرآنى اين اصطلاح محدودتر مى شود و به پيوندِ ميان بخش هاى يک آيه يا دو يا چند آيه با هم و نيز ارتباط سوره اى با سوره هاى ديگر، اطلاق مى شود. علم مناسبت، علمِ کشفِ ارتباط ميانِ بخش هايى از قرآن است که در ظاهر گسسته و بى ارتباط مى نمايند.[۳] ناپيوستگى گاه ميانِ دو بخش از يک آيه، گاه ميان آيات همجوار و... خودنمايى مى کند. «علم شناسايى عواملِ ترتيب و چينش آيات و سوره ها»، تعريفى است که بقاعى از علم مناسبات ارائه کرده است.[۴] در نظر سيوطى، مقصود از علم مناسبت، يافتن معنايى است که ميان بخش هاى قرآن، ارتباط برقرار مى کند.[۵]؛ معنايى که گاه به صورت عام و خاص تحقق مى يابد، گاه پيوند عقلى، حسى و خيالى است يا نوعى از علاقه و تلائم ذهنى، مانند سبب و مسبب، علت و معلول يا حتى دو مخالف و ضدى که نوعى پيوستگى موضوعى را نشان مى دهند.[۶] موضوع علم مناسبات اجزا و عناصرى است که زمينه پيوند مطالب به ظاهر گسسته را فراهم مى آورد.[۷] اهميت علم مناسبت و نقش آن در تفسير قرآنسيوطى اين علم را فنى ارزنده دانسته که به موجب آن، پيوند اجزاى سخن همانند بنايى مستحکم قو

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: دوشنبه 11 دی 1396 ساعت: 23:32

نصر حامد ابوزید

نصر حامد ابو زید (به عربی نصر حامد أبو زید) (متولد ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۳—درگذشت ۵ ژوئیه۲۰۱۰) متفکر مصری قرآن و یکی از متکلمان آزاداندیش و پیشرو در اسلام بود. او برای پروژه خود یعنی تفسیر انسانی از قرآن مشهور است.[۲] نصر حامد ابو زید در نزدیکی طنطا دنیا آمد. در سن ۱۲ سالگی، او به اتهام هواداری از اخوان المسلمین به زندان افتاد. پس از دریافت آموزشهای فنی او برای ارتباطات سازمان ملی در قاهره کار کردهاست. در همان زمان، او در دانشگاه قاهره شروع به تحصیل کرد و درجه کارشناسی خود را در ۱۹۷۲، کارشناسی ارشد خود را در ۱۹۷۷ با پایاننامهای با عنوان «مسئلهٔ مجاز در قرآن و تفسیر عقلی قرآن در نظر معتزله» و درجه دکترایش را در ۱۹۸۱ با رسالهای با نام «تأویل قرآن در نظر ابن عربی» در رشتهٔ زبان و ادبیات عربی بدست آورد.[۳] در سال ۱۹۸۲، او به گروه زبان و ادبیات عربی در دانشگاه قاهره به عنوان استادیار پیوست. در سال ۱۹۹۵، وی به رتبه استاد تمام ارتقاء یافت. زمانی به مادرید، پایتخت اسپانیا، مهاجرت کرد و سپس به دانشگاه لیدن هلند رفت و تا پایان عمر در آنجا زندگی کرد. نصر حامد ابو زید نگاهی نوگرایانه به آموزههای دینی داشت و از این روی با مخالفتهای شدیدی از سوی دست اندرکاران رسمی دین اسلام روبرو بود. دیدگاههاقرآنیکی از اصلیترین نظریات نصر حامد ابوزید باور او به انسانی بودن قرآن، بود. او همچنین میگفت برای برداشت

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: دوشنبه 11 دی 1396 ساعت: 21:58

ترجمه های تفسیر المیزان

ترجمه فارسى اين كتاب به همت جمعى از فضلاء و مدرسين حوزه علميه قم در 40 مجلد توسط آقايان حجج الاسلام، ناصر مكارم شيرازى، شيخ محمدجواد كرمانى، محمدتقى مصباح يزدى، محمدرضا صالحى كرمانى، سيدمحمد خامنه اى، عبدالكريم بروجردى، سيدمحمدباقر موسوى همدانى فراهم گرديده است. همچنين ترجمه ديگرى در 20 جلد كه تماما توسط سيد محمدباقر موسوى همدانى ترجمه و منتشر شده است. اصل تفسیر المیزان به عربی در 20 مجلد نوشته شده است و در حدود 8000 صفحه است و فارسی آن در حدود 16000 صفحه یا کمی بیشتر است. الميزان به زبانهاى گوناگون؛ از جمله انگليسى، اردو، تركى و اسپانيولى ترجمه شده است. ترجمه انگليسى آن از اول قرآن تا آيه 76 سوره نساء است كه چهار جلد را در بر مى گيرد. ترجمه اى از خلاصه تفسير الميزان، به همت فاطمه مشايخ نيز صورت گرفته است. اين كتاب از سوره اعراف آغاز و با سوره هود پايان مى پذيرد. نويسنده سعى نموده تا مباحث اصلى تفسير الميزان را در اين كتاب براى جوانان يادآورى كند. موضوعات مرتبط: علوم قرآن و حدیث ، تفسیربرچسبها: ترجمه های تفسیر المیزان , ترجمه های المیزان , تفسیر المیزان , تفسیر , تفسیر قرآن

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: دوشنبه 11 دی 1396 ساعت: 21:58

مقدمه قاموس الرجال محقق شوشتری

مقدمه قاموس الرجال محقق شوشتری

نکات کلیدی مطرح شده توسط محقق تستری در مقدمه قاموس الرجال

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: جمعه 8 دی 1396 ساعت: 14:16

نصر بن قابوس

نصر بن قابوس از اصحاب حضرت امام صادق و امام کاظم و امام رضا (امامان 6 و 7 و 8) علیهم السلام، راوی و فقیه موثق شیعه. البته شیخ مفید او را صحابه خاص امام هفتم علیه السلام می داند. از قبیله «لخمی» و اهل کوفه بود. ممکن بود نامش در بعضی کتابها به گونه "نضر" هم آمده باشد که ظاهراً صحیح نیست. جایگاه نصر بن قابوس او را بسیار جلیل القدر، متقی، خیر، فاضل و عالم و اهل زهد و ورع می دانند، روايت مىكند از حضرت امام صادق و امام کاظم، موسى بن جعفر و حضرت امام رضا عليهمالسلام و صاحب منزلت است نزد ايشان. شيخ طوسى فرموده كه وكيل حضرت صادق عليه السلام بود مدت بيست سال و دانسته نشد كه او وكيل آن حضرت است و او مردى خيّر و فاضل بود[۱] و شيخ مفيد در (ارشاد) او را از خاصه و ثقات حضرت امام موسى عليه السلام شمرده و او را از اهل علم و ورع و فقه از شيعه آن حضرت گفته و روايت كرده از او نص بر حضرت رضا عليه السلام را. [۲] روایتی از نصر بن قابوس شيخ كشى از او روايت كرده كه گفت: بودم در منزل حضرت ابوالحسن موسى عليه السلام پس گرفت آن حضرت دست مرا و آورد مرا بر در اطاقى از خانه پس در را گشود ديدم پسرش على عليه السلام را و در دستش كتابى است كه در آن نظر مىكند پس فرمود به من: اى نصر! مىشناسى اين را؟ گفتم: آرى، اين پسر تو است. فرمود: اى نصر! مىدانى چيست اين كتابى كه در آن نظر مىكند؟ گفتم: نه، فرمود: اين جفرى است ك

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: جمعه 8 دی 1396 ساعت: 14:16

الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد (شیخ مفید)

اَلْإرْشاد فی مَعْرفة حُجَجِ الله عَلَی الْعِباد (تألیف: ۴۱۱ق) معروف به «الارشاد» کتابی کلامی تاریخی به زبان عربی درباره تاریخ اهل بیت(ع)، نوشته ابو عبدالله محمد بن محمد بن نعمان عکبری بغدادی معروف به شیخ مفید متوفای ۴۱۳ هجری قمری از متکلمان و فقهای برجسته شیعه است. این کتاب در دو بخش تشکیل شده که بخش اعظم آن به شرح حال و ذکر فضایل امام علی(ع) و شرح زندگانی امام حسین(ع) و واقعه کربلا اختصاص دارد. به دلیل اهمیت و جایگاه این کتاب، پژوهشهای فراوانی درباره آن صورت گرفته است. کتاب «الإرشاد» تاریخ زندگانی ائمه اطهار(ع) است که شیخ مفید با توجه به روایاتی که در اختیار داشته جمع آوری نموده است. شیخ مفید در این کتاب به فضایل اهل بیت(ع) و یاران آنان نیز اشاره دارد. ارزش و اعتبار کتابکتاب الإرشاد از معتبرترین منابع روایی شیعه درباره تاریخ ائمه(ع) به شمار میآید و بسیاری از منابع مهم شیعه که به زندگانی ائمه پرداختهاند، این کتاب را مستند خود قرار دادهاند. این کتاب از مصادر بحارالانوار بوده[۱] و بهترین کتاب برای دستیابی به منابع اولیه شیعه درباره زندگانی و فضایل ائمه(ع) است. آقا بزرگ تهرانی در «الذریعة الی تصانیف الشیعة» درباره کتاب مینویسد: «این کتاب درباره زندگانی دوازده امام(ع) است. بعد از شیخ مفید هر کس در این باره کتابی نگاشته، این کتاب را مستند خود قرار داده است».[۲] انگیزه نگارش شیخ مف

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: جمعه 8 دی 1396 ساعت: 14:16

سید محمد حسینی هَمِدانی (تفسیر انوار درخشان)

سید محمد حسینی هَمِدانی، فقیه و مفسر امامی که در سال ۱۳۲۲ قمری در نجف به دنیا آمد و به همدان مهاجرت کرد. او در درس عالمانی مانند میرزای نائینی، محمدحسین غروی اصفهانی، و سید حسین بادکوبهای حضور یافت و آثاری در تفسیر و فقه و کلام تالیف کرد که مهمترین آنها، انوار درخشان در تفسیر قرآن است. این اثر به زبان فارسی است و در هجده مجلد به چاپ رسیده است. وی داماد میرزای نائینی بود.تولد و نسبسید محمد حسینی همدانی در ۱۳۲۲ق در نجف به دنیا آمد.[۱] پدرش سید علی بن سید کاظم همدانی معروف به میرسید علی عرب، از شاگردان آخوند خراسانی، میرزا حسین خلیلی تهرانی، سید محمدکاظم یزدی و ملا حسینقلی همدانی و از نوادگان محقق اَعْرَجی، علامه سید محسن حسینی کاظمی بود[۲]. وی در کتاب انوار درخشان[۳] از خود با نام سید محمد حسینی نجفی عربزاده یاد کرده است. مهاجرت به همدانسید محمد در ۱۳۳۰ق به همراه پدرش به همدان رفت و به تحصیل علوم دینی نزد وی پرداخت.[۴] بازگشت به نجفدر ۱۳۴۳ق به نجف بازگشت و نزد علمای بنام آن شهر، مرحله سطوح را تکمیل کرد و پس از آن، در ۱۳۴۵ در آخرین دوره درس اصول محمدحسین نائینی حاضر شد و مورد توجه وی قرار گرفت[۵]؛ تا آنجا که میرزای نائینی او را به دامادی خود برگزید.[۶] اساتیدسید محمد هادی میلانیآقا عماد رشتیمیرزای نائینی در اصولمحمد حسین غروی اصفهانی در فقه، اصول، کلام و فلسفهسید حسین بادکوبهای در ف

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: پنجشنبه 7 دی 1396 ساعت: 13:57

محمد صادقی اصفهانی- صادقی تهرانی (تفسیر منهج الصادقین)

محمد صادقی">صادقی اصفهانی معروف به صادقی تهرانی، (تولد: ۱ فروردین ۱۳۰۵ تهران - درگذشت: ۱ فروردین ۱۳۹۰ قم) از مراجع تقلید شیعه و مفسران قرآن است. وی صاحب تفسیر «الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن و السنه» و مترجم قرآن کریم «ترجمان وحی» است. وی از سید ابوالقاسم خویی حکم اجتهاد دارد که در آن علامه مجاهد خطاب شده است.[۳] وی از جمله حافظین موضوعی قرآن بوده و با توجه به تألیفات متعدد تفسیری از جمله، تفسیر تسلسلی قرآن با عنوان «الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن و السنه» در سی جلد به زبان عربی و همینطور تفسیر موضوعی سی جلدی قرآن، به زبان عربی (تفسیر الفرقان موضوعی)، همچنین تفسیر مختصر قرآن به زبان عربی با عنوان تفسیر البلاغ در یک جلد و تفسیر قرآن پنج جلدی فارسی به نام ترجمان فرقان و ترجمه تفسیری قرآن به زبان فارسی با عنوان ترجمان وحی از جمله نوادر اندیشمندان و متخصصین برجسته در این رشته از معارف الهی به شمار میرود که در این وسعت تعدادی و مفهومی، در تفسیر قرآن وارد شده است. وی از معدود مراجع تقلید شیعه بود که علاوه بر طی مدارج رسمی حوزوی، تحصیلات عالی کلاسیک دانشگاهی داشته و دارای مدرک دکترای عالی الهیات و معارف اسلامی و چهار مدرک لیسانس حقوق، علوم تربیتی، فلسفه و فقه از دانشکده معقول و منقول (الهیات و معارف اسلامی) دانشگاه تهران در سال ۱۳۳۸ هجری خورشیدی است.[۴] معرفی کلیمحمد صادقی تهرانی، سرسلسله دا

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: پنجشنبه 7 دی 1396 ساعت: 13:57

قرائات قرآنی از دیدگاه علمای شیعه

قرائات قرآنی از دیدگاه علمای شیعه مقدمتاً باید بگوییم اعتقاد به تواتر قرائت قرّاء سبعه، عشره و... با تأیید این قراءات، گر چه دو مقوله ی شبیه به همند امّا جدا از هم هستند. در احادیثی که از ائمه ـ علیهم السّلام ـ نیز به ما رسیده همین مطلب صدق میکند، چه بسا حدیثی در یکی از موضوعات فردی یا اجتماعی از امامی نقل شده و سند آن متواتر نباشد و لکن محدّثان حکم به صحّت آن بدهند و بلکه بسیاری از احادیث شیعه از همین قبیل است و قلیلاند آن احادیثی که سندشان متواتر بوده است ولی فقهای مذهب سرخ تشيّع ـ رضوان الله علیهم اجمعین ـ به صحّت و موثّق بودن آن حدیث حکم نمودهاند و نظر فقهی صادر کردهاند. و اصولاً در صحّت و توثیق یک حدیث یا راوی، تنها به تواتر تمسک نمودن، راهگشای معضلات مسائل نمیباشد. عامّه ی علمای شیعه و سنّی از متقدّمین و متأخّرین به تواتر و یا لااقلّ صحت و موثّق بودن قرائت های قرّاء سبعه بخصوصه، در خواندن نماز، تلاوت قرآن و بعضاً در صدور احکام و فتاوای فقهی نظر موافق دادهاند. کثیری ازعلمای اهل تسنن و قلیلی از دانشمندان تشيّع، قرّاء عشره را نیز موثّق دانسته و اعمال نظر بر طبق آن را جایز میدانند. نگارنده تا آنجا که جستجو نموده، نظر هیچ یک از علما و دانشمندان تشيّع را در مورد قراءات اربعه عشر ـ تصریحاً ـ موافق یا مؤيّد ندیده و لکن قلیلی از علمای اهل تسنن بر قراءات چهار دهگانه، رأی مساعد و

برچسب: نویسنده: علی جعفری‌نژاد تاريخ: سه شنبه 5 دی 1396 ساعت: 10:40

صفحه بندی

آرشیو مطالب

پيوندهای روزانه

لینک دوستان

خبرنامه